اڃ

اڃ

حاجي خدا ڏني سان منهنجي پهرئين ملاقات اسان جي ڳوٺ ۾ 1992ع ۾ ٿي.ان وقت سائين جن جي عمر ڪافي وڏي هئي،منهنجي والد صاحب ٻڌايو ته ”حاجي صاحب 1943ع ۾ پنهنجي ڳوٺ ۾ پرائمري استاد جي حيثيت سان خدمتون سرانجام ڏيندا هئا ۽ سائين منهنجا استاد آهن.“ ۽ وڌيڪ ٻڌايائون ته ”سائين لاءِ ماني آئون پاڻ کڻي ويندو هوس.“ تن ڏينهن ۾ مسافرن جي لاءِ ماني اسان جي گھران ويندي هئي.تن ڏينهن ۾ سفر جون مناسب سهولتون نه هجڻ جي ڪري استادن جون ڊيوٽيون جن ڳوٺن ۾ لڳنديون هيون، اتي ئي رهائش اختيار ڪندا هئا.منهنجي والد صاحب جو نالو محمد ايوب،ڏاڏي جو نالو محمد اسحاق ۽ پڙ ڏاڏي جو نالو احمد علي آهي. منهنجي پڙ ڏاڏي احمد علي جون ٻه ڀينرون ۽ هڪ ڀاءُ محمد علي نالي هو،جيڪو تمام بزرگ شخصيت جو مالڪ هو.

مٿئين تمهيد بيان ڪرڻ جو مقصد محمد علي جي شخصيت جو تعارف بيان ڪرڻ مقصود هو.سائين خدا ڏني ٻڌايو محمد علي رحمته الله عليه  منهنجا مرشد هئا.سندن هڪ واقعو بيان ڪيائون جنهن کي هت بيان ڪيان ٿو.

هڪ دفعي هڪ شخص وٽن مهمان ٿي آيو،۽ سوال پڇيائين ته ”ڇا انسان هن دنيا ۾ الله سائينءَ کي پسي سگھي ٿو.“  پاڻ کين جواب ڏنائون ته ”ها.“ پوءِ ان شخص ان ڳاله تي ڪافي بحث ڪيو ۽ مطمئن نه ٿيو ۽ ڳاله نه مڃيائين.

رات جي ماني پڪل ڪڪڙ سان ان شخص کي ڏيئي هليا ويا.هن ماني کائي ڍوء ڪيو،پوءِ کڻي ڏسي ته پاڻي لڀي ئي ڪونه.ڪوٺي جي دروازي کي ڏسي ته سو ته ٻاهران بند لڳو پيو آهي. پاڻي ملڻ جو آسرو لاهي همراه سمهي پيو.صبح جو جڏهن هو آيا ته ان مسافر شڪايت ڪئي ته ”سائين ماني ته توهان ڏاڍي ڀلي کارائي، پر پاڻي ڪونه پياريو.ٻيو ته ٺهيو پر مورڳو درازو ئي بند ڪري ويا.“ ”ها مون اهو ڄاڻي واڻي ڪيو هو پر توهان ٻڌايو ته پوءِ آخر ڇا ٿيو؟ سائين جن کيس چيو. هن جواب ڏنو ته ”بس پوءِ جيئن ئي ستس ته ننڊ ئي نه اچي، جيئن ئي ننڊ آئي ته خواب ڏٺم، ته هڪ دلي ۾ ٿڌو پاڻي پيل آهي، جيئن ئي ان مان پاڻي ڀرڻ جي ڪوشش ڪيم ته اک کلي ويئي،وري جو کڻي ستس ته خواب ۾ ٿو ڏسان ته هڪ اڏ پاڻي جي وهي رهي آهي،ان اڏ مان جيئن ئي پاڻي پيئڻ جي ڪوشش ڪيم ته وري به اک کلي ويئي،وري جو سمهان ته خواب ۾ پاڻيءَ جو کوه نظر آيم،وري جو پاڻي پيئڻ جي ڪوشش ڪيم ته وري به اک کلي پيئي مطلب ته سڄي رات ائين بيچيني ۾ گذاري اٿم.“ اها ڳاله ٻڌي پاڻ کيس فرمايائون ته جيئن ته توکي اڃ لڳل هئي ته تو کي خواب ۾ پاڻي نظر ايندو رهيو،بلڪل ائين جيڪڏهن ڪنهن کي هن دنيا ۾ جيڪا هڪ خواب مثل آهي الله سائين ءَ جي محبت جي اڃ هوندي ته اهو هن دنيا ۾ ئي کيس پسي سگھي ٿو.“ اهو جواب ٻڌي اهو شخص مطمئن ٿي ويو.

نوٽ. هن بيان ڪيل واقعي ۾ ٻه ڳالهيون ته پڪيون بنا ڪنهن شڪ شبهي جي سائين خدا ڏني صاحب کان منهنجون ٻڌل آهن.هڪ ته اهو فرمايائون ته  سائين محمد علي رحمته الله عليه منهنجا مرشد هئا،ٻيو ته اهو جيڪو مسافر وارو واقعو ٻڌايائون.پر هڪڙي ڳاله ۾ ٿورو شڪ اٿم ته ڪٿي اهو واقعو ٻئي ڪنهن بزرگ جو ته نه ٻڌايو هئائون،جيڪڏهن ان جي باري ۾ ٻئي ڪنهن کي به پڪي خبر هجي ته مون کي ضرور آگاه ڪري.ان فرق سان به صرف واقعي جي سند مٽجي ويندي باقي مقصد ۽ مفهوم تي ڪو به فرق نه پوندو.

ننڍپڻ جون رانديون

ننڍپڻ جون رانديون

اڄڪله ٻار گھڻو ڪري ڪمپيوٽر تي رانديون کيڏن ٿا.منهنجي ننڍي وهي جي دور ۾ اڃا ڪمپيوٽر ايتري ترقي نه ڪئي هئي.ڳوٺ ۾ ورلي ڪجھ ٻارن ڏي وڊيو گيمس هونديون هيون.اسان جي وقت ۾ جيڪي رانديون کيڏيون وينديون،تن ۾ باقي لغڙ ۽ ڪرڪيٽ وڃي بچيا آهن.لغڙن ۾ به اڏارڻ ۽ ڪاٽا جا معيار به بدلجي ويا آهن.اڳي ڍيري يا ليلون جو استعمال ٿيندو هو، ڪي خفتي ڀڳل شيشي جي بوتلن کي چورو ڪري ان مان هٿ جو مانجھوٺاهيندا هئا.تڏهن لغڙ پڇ ٻڌي اڏارڻ جو رواج هو، ڇو ته اهو لغڙ اڏامڻ کانپوءِ آرام سان هوا ۾ اڏامندو رهندو آهي،گھتون به نه هڻندوآهي، تنهنڪري ڪي شوقين شام جو لغڙ اڏاري ان کي کٽ جي پاڳي، ڪنهن سر، يا ڪپڙن سڪائڻ جي رس سان ٻڌي،پاڻ رات جو سمهي رهندا هئا،۽ لغڙ خيريت سان اڏامندو رهندو هو.ڪاٽا ڪرڻ مهل زور لڳائي پاڻ ڏي ڇڪبو هو ته جيئن ته مخالف واري لغڙ کي ڇڪي، ٽوڙي پنهنجي لغڙن جو تعداد وڌائجي.  تڏهن لغڙ ڪجھ جٽاءُ به ڪندا هئا،سستائي ته برابر هئي پرپئسي جي ايتري فراواني به نه هئي هاڻ ته پڇ واري لغڙ جو ته رواج ئي ختم ٿي ويو آهي.لغڙ لنڊا اڏاريا وڃن ٿا.هاڻي ٽٽو ته ڇٽو.هاڻي  ڪاٽا لاءِ مانجھو ئي استعمال ٿئي ٿو، هاڻي لغڙ کٽيو نه پر ٽوڙيو ويندو آهي.

تنهن دور ۾ پرائمري ۾ هڪڙو بيت هوندو هو ”اچو ته لاٽونئڙو ڦيرايون“.لاٽو سان الاهي رانديون کيڏيون وينديون هيون. هڪڙي راند ۾ ڪچي پٽ تي گول ليڪو ڪڍي ان ۾ هڪڙا لاٽون رکبا هئا، ٻيا ڇوڪرا وري لاٽون وڄائي انهن لاٽن تي وار ڪندا هئا ،جيڪو لاٽون ٻاهر نڪري ايندو هو ،تنهن جو ڌڻي وري ساڳي طرح سان اندر پيل ٻين لاٽن تي وار ڪندو هو، قيد لاٽن وار ڇوڪرا وارڪندڙ جي هلندڙ لاٽون جي ڪند جي چوڌاري ڏور ويڙهي ان کي مٿي اڇل ڏيئي ان کي ڪيچ ڪندا هئا ته وري اهو لاٽون ليڪ جي قيد ۾ اچي ويندو هو، ٻئي هڪڙي راند کي پارسڏيو ويندو هو ان ۾ وري هارايل لاٽون کي گھچا(لاٽون جي ڪند سان نشان ٺاهڻ) هنيا ويندا هئا.ان کانسواءِ وري لاٽون پڄائڻ جا مقابلا به ٿيندا هئا. لاٽو پڄائڻ جي مقابلن جا وري نمونا به مختلف هوندا هئا.ڪي لاٽون پڄائڻ جا مقابلا ٿاله،ڪي تغاري،ته ڪي وري هٿ جي تري تي ڪيا ويندا هئا.لاٽون جي قد،بت،۽ بناوت کي ڏسي ان کي ان سان مطابقت رکندڙ شيءِ ۾ پڄائڻ لاءِ موزون سمجھيو ويندوهو.ٽڪرن ۾ سگھي لاٽون کي تغاري جي ميدان ۾ لاٿو ويندو هو،اسان جي دور جو تغاري جو مشهور لاٽون ”منجولي“ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو.ان لاٽون تي اهو نالو ان ڪري پيو جو پهرين دفعي جنهن ڇوڪري اهو لاٽون خريد ڪري ڳوٺ ۾  آندوهو، تنهنجو نالو منجولو هو.ان لاٽون جو رنگ هلڪو سائو هو.هڪدفعي هڪ گھري رنگ جي سائي لاٽون منجولي کي تغاري ۾ شڪست ڏني ته اهو وري ”منجولي جو استاد“ سڏجڻ لڳو.ٿاله ۾ پهرين نمبر تي جيڪو لاٽون هو تنهن کي وري ”مس لڳل“ سڏيو ويندو هو،ان جي هڪ پاسي هاريل مس جو نشان لڳل هو،ٿاله ۾ ٻئي لاٽون کان پري ٽڪ ٻڌيو بيٺو هوندو هو،بس خطرو صرف اهو هوندو هوس ته مقابلي وارو لاٽون رڳو اچي ٽڪر هڻي نه ڪيرائي ڇڏيس.تريءَ تي پڄائڻ ۾ وري پديون ڪامياب هونديون هيون.ننڍڙن لاٽن کي پديون سڏيوويندوهو.

ڪرڪيٽ وري اڪثر ڪري سخت بال سان کيڏي ويندي هئي،اهم مقابلن ۾  جيڪي ٻئي ڳوٺ جي ٽيمن سان کيڏيا ويندا هئا تن ۾ ته پيڊ ۽ گلوز وغيره جو استعمال ٿيندو هو،باقي پريڪٽس ۾ ته اهي حفاظتي هٿيار استعمال ڪونه ٿيندا هئا،جنهنڪري ڪڏهن ڪنهنجو مريو،گوڏو يا وري ڪنهنجي آڱري،يا ڀيڄي زخمي ٿيون پيون هونديون هيون (منهنجي هڪ اهم ڪرڪيٽ ميچ جو احوال هن بلاگ جي پوسٽ آخري وڪيٽ ۾ پڙهي سگھجي ٿو.).هاڻي ته ڪرڪيٽ ۾ ٽيپ ٽينس بال جو استعمال عام ٿي ويو آهي،اها هڪ سٺي ڳاله آهي،جوان ۾ خطرو گھٽ آهي. 

بلورن سان وري گھٻي،آنٽي،۽ اڪي ٻڌي وغيره جھڙيون رانديون کيڏيون وينديون هيون.

ٻيون جيڪي رانديون ان وقت ۾ کيڏيون وينديون هيون سي هي آهن،سٽ ڪٽ، ستوليا،امپريس،ونجھوٽي،ڪوڏي ڪوڏي،هاڪي،انڊڪ منڊڪ،اٽي ڏڪر،لڪ لڪوٽي وغيره.

بس نمبر 1132

بس نمبر 1132

ٽنڊوالهيار شهر ۾ حيدرآباد ميرپورخاص بس اڏي  تي پهتاسون ته هڪ بس اڏو ڇڏي تيزيءَ سان ميرپور خاص لاءِ روانو ٿي رهي هئي،ان جي پويان موٽر سائيڪل ڊوڙائي گاڏي جو نمبر ڏٺوسين ته اهو 1132 نه پر 1139 هو،پوئتي موٽي اچي سٽارٽر کان پڇيوسين ته 1132 نمبر واري بس ڪيڏي مهل ايندي، تازو هڪ ايندل بس ڏي اشارو ڪري چيائين ته ان بس کان پوءِ ايندي، پوءِ اطمينان سان ان بس جو انتظار ڪرڻ لڳاسين، مون سان گڏ منهنجو ڀاڻيجو هو.ٻيون مختلف نمبر سيريز واريون بسون به اڏي تي پهتيون،ته ان ڳاله کي يقيني بنائڻ لاءِ ته ڪٿي اها بس ته اسان کان نڪري نه ويئي آهي،دوست طرفان ميسيج ۾ گاڏي نمبر سان گڏ  موڪليل موبائل نمبر ڊائل ڪري همراه کان پڇيم ته ”ڪٿي پهتا آهيو.“،چيائين ته ” سول اسپتال وٽ پهتا آهيون. مون کي اها خبر نه هئي ته اهو نمبربس جي ڊرائيور،ڪنڊڪٽر يا ڪنهن مسافر جو آهي.جيئن ئي بس اڏي تي پهتي ته وري موبائل جو نمبر ڊائل ڪري،همراه کي ٻڌايم ته ”آئون هتي بس جي ڀر ۾ مسافرن جي له چڙه واري دروازي وٽ بيٺو آهيان“ چيائين ته ڊرائيور واري دروازي تي اچ“ اتي پهچي ڊرائيور کي چيم ته ”مون کي ڏي.“ ڊرائيور پڇيو ته ”ڇا آهي؟“ ٻڌايومانس ته هڪ لفافو آهي جنهن ۾ ڪجھ ڪاغذ آهن“ ڊرائيور مسڪرائيندي اهو لفافو منهنجي حوالي ڪيو.
آڪٽوبر 2013 جي هڪ آچر تي مون کي ڪجھ ڪاغذن جي ضرورت پيئي،جيڪي حيدرآباد ۾ هڪ دوست ڏي هئا،کيس ٻپهرن کانپوءِ فون ڪري چيم ته اهي ڪاغذ مون کي اڄ کپن ٽي سي ايس ڪري موڪليو.ٽي سي ايس وارن کيس ٻڌايو ته اهو خط سڀاڻي موڪلينداسون اڄ اسان جي ٽپال وڃي چڪي آهي.
دوست کي چيم ته ٽيڪسي ۾ اچي توهان کان اهي ڪاغذ کڻي وڃان،راضي نه ٿيو،چوي ائين وري آئون ٿيڻ ڪيئن ڏيندس،پنڌ توهان کي ڇو ڪرائيندس، ڪيئن به ڪري مان توهان کي اهي ڪاغذ توهان جي ڳوٺ پهچائيندس.ڪنهن دوست جي گاڏي ملي ته ان ۾ نه ته پنهنجي ڀاءُ سان گڏ موٽرسائيڪل تي کڻي ايندس.مون کيس چيو ته ڳوٺ تائين پنڌ جي تڪليف نه ڪجو،ڀلا ٽنڊوالهيار مان ئي اهي ڪاغذ توهان کان کڻي وٺندس.پوءِ دوست ٻڌايو ته چينل تان ڪنهن بس ذريعي ٽنڊوالهيار ۾ اهي ڪاغذ موڪليان ٿو،توهان اتان کڻي وٺو.هڪ ميسيج ۾ لکيائين ته بس نمبر 1132،چينل تان نڪرڻ جو وقت شام جو پنجين وڳي،موبائل نمبر...........
ٿي سگھي ٿو ته منهنجي دوست جو اهو طريقه ڪار ڪنهن کي ڪيئن لڳي ته ڪنهن کي ڪيئن،پر مون کي ان دوست جي اها ادا ڏاڍي وڻي.ڪيئن نه ڪفايت شعاري کان ڪم ورتائين،مون کي اجائي پنڌ کان به بچائي ورتائين،ڪيئن نه وچولو رستو اختيار ڪيائين.

جوازي ماڻهوءَ

جوازي ماڻهوءَ

هن دنيا ۾ ٻن قسمن جا ماڻهوءَ آهن.هڪڙا جوازي ٻيا بي جوازي.اڪثريت جوازي ماڻهن جي آهي،۽ اقليت بي جوازي ماڻهن جي آهي.
بي جوازي ماڻهن جا وري ٽي قسم آهن،جن مان هڪ قسم مثبت،ٻيا وري نه منفي ۽ نه مثبت آهن، پرهنن جي مقصدن ۽ محنتن جي منفي يا مثبت هجڻ سان هنن جي اثر جو تعين ٿئي ٿو،ٽيا وري فطري،هن قسم ۾ ٻاراچي وڃن ٿا، جيڪي جواز ڏين ئي ڪونه،کٽ تان پيا ٽپا ڏيندا،ڪري پيا ته روئي ماٺ ڪري ويهي رهندا،پوءِ مائٽ جي ڀلي رڙ پئي پوي، ٻئي ڏينهن سڀ ڪجھ وساري وري ويٺا دنگندا.
مثبت قسم ۾ الله وارا اچي وڃن ٿا،جيڪي الله جي رضا جي ڪوشش ۾ لڳا پيا هوندا آهن،ڪنهن جي به ملامت کان ناهن ڊڄندا،ڪنهن کي به جواز ناهن پيش ڪندا.
ٻئي قسم وارا  بي جوازي اهي آهن، جيڪي دنياداري جي پنهنجي شعبي ۾ بغير دنيا جي پرواه ڪئي،بنا ڪنهن کي جواز پيش ڪرڻ جي لڳا پيا هوندا آهن،جيڪڏهن دنياوي مثبتي ڪاوش ۾ لڳا پيا هوندا آهن،ته هنن جي ڪوششن جا نتيجا به مثبت نڪرندا آهن،هن ۾ اديب،شاعر،سائنسدان ٻين شعبن جا ماهر انسان اچي وڃن ٿا.ٻيا اهي آهن جيڪي بنا ڪنهن جي پرواه جي منفي سرگرمين ۾ لڳي ويندا آهن،هن قسم ۾ وري ڌاڙيل ، ڦورو، دهشتگرد،ٺڳ،جابر حڪمران وغيره اچي وڃن ٿا.
هڪڙي ڳاله طئي آهي ته دنيا ۾ اڪثر ڪاميابي جي بلندين تي ،ڪن حالتن ۾ وري منفي منزلن جي چوٽين تي به غير جوازي ماڻهوءَ ئي پهچندا آهن.
جوازي ماڻهوءَ روزمره جي زندگي ئي گذاري سگھندا آهن،دنيا ۾ ڪا وڏي ڪاميابي حاصل ڪري نه سگھندا آهن.ڪجھ به ڪرڻ کان پهريائين مختلف ماڻهن کي مختلف جواز ڏيڻ جي لاءِ پيا سوچيندا آهن،چنيسر وانگر جيڪڏهن ڪير پڳ به بڌرائي ته چوندا ته ”امان کان پڇي اچان.“
ٻيو ته ٺهيو پر جيڪڏهن جوازي ماڻهوءَ کي ڪا بيماري به ٿي پوندي ته سندس همخيال جوازي هن کي گھيرو ڪري وٺندا ته هيءَ تڪليف تو کي ڇو ٿي پئي آهي.پوءِ هي ويچارو ويٺو ان جا جواز سوچيندو ۽ ماڻهن کي ٻڌائيندو.
ڏک سک،بيماري سيماري هن دنيا ۾ انسان تي الله سائين طرفان آهي،جنهن جي ذميواري پاڻ کنئي اٿائين،پوءِ مناسب اهو آهي ته جڏهن پاڻ ڪنهن پريشاني يا تڪليف ۾ ڦاسجي ته ان جا جواز به ٻين کي ڏيڻ لاءِ نه  سوچجن ۽ نه ئي وري ٻئي ڪنهن تڪليف ۾ ڦاٿل انسان کان جواز پڇجن.ان جو مقصد اهو نه آهي ته ڪو پنهنجي غلطين کي تسليم ئي نه ڪجي،اهڙيون غلطيون جيڪي گناه جي زمري ۾ اچن ٿيون،تن جو احساس هئڻ لازمي آهي،ضروري آهي ته انهن تي الله سائينءَ کان معافي وٺجي،۽ انهن کان هميشه جي لاءِ توبه ڪري ڇڏجي.الله سائينءَ جواز ناهي گھرندو،بس اعتراف،اڳتي لاءِ توبه ۽ معافي گھرڻ سان ئي ڪم ٿي ويندو آهي.هونئن به دلين جا حال ۽ پوري حقيقت ته هو اڳي ئي ڄاڻندو آهي.

ڪمري ۾ لغڙ

ڪمري ۾ لغڙ

ٽن سالن جو ننڍڙو چوڪرو ڪمري جي اندر لغڙ اڏائڻ جي ڪوشش ڪري رهيو هو. اونهاري جو هڪ شديد گرم ڏينهن هو، تنهنڪري هن جي والدين کيس پابند بڻايو ته هو ڪمري ۾ ئي لغڙ اڏائي پنهنجو شوق پورو ڪري. لغڙ اڏائڻ جي ڏاڍي ڪوشش ڪندو رهيو،نيٺ15 منٽ جي ڪوشش کان پوءِ مايوس ٿي روئڻ لڳو ته لغڙ اڏامي ئي نه ٿو.

 ڇا انسان جو اڪثر خواهشون ۽ ڪجھ ڪوششون بلڪل ائين اڻ ٿيڻيون ته نه آهن. بلڪل آهن پر اها ئي زندگي ۾ جستجو آهي،پر اسان کي ڪهڙي خبر ته اسان جي ڪهڙي ڪاوش ڪمري ۾ لغڙ جيان ۽ ڪهڙي ڪاوش وري ميدان يا ڇت تي لغڙ اڏائڻ جيان آهي.ننڍڙي کي به ته اها خبر هئي ته هي لغڙ نه اڏامي سگھندو پر هو ڪوشش ڪندو رهيو،هن جي ان ڪم ڪرڻ جي چاهت جي جذبي جي ته تسڪين ٿيندي رهي.

هڪڙو ڏاهو چوندو هو ته واندا نه ويهو،جي ڪو ڪم نه اٿو ته پنهنجي شلوار جي پائنچي يا قميص جي ڪف کي ڦاڙي ويهي ڳنڍيو،پر جي ڀلا ائين به نه ٿا ڪريو ته  پوءِ گھڻي سمهي رهو.
منهنجو هڪڙو دوست چوندو آهي ته ڪجھ به نه ڪندا آهيون ته اسان کي ڪير به ڪجھ به نه چوندو آهي،پر جيڪڏهن ڪجھ ڪندا آهيون ته چوندا آهن ان جي پاران جيڪڏهن هيئن ڪرين ها ته سٺو هو. ڊرائنگ ۽ پينٽگ ڪندو آهيان ته چوندا آهن ته ان کان ڪمپيوٽر جي ڪم تي مهارت حاصل ڪرين ها،جيڪڏهن ڪمپيوٽر جو ڪم ڪندو آهيان ته چوندا آهن ته ان کان زراعت جي باري ۾ ڄاڻ حاصل ڪرين ها اهو پنهنجو شعبو آهي. 
سنڌي ٻوليءَ ۾ هڪڙي مشهور چوڻي آهي ته ”بيڪار کان بيگار ڀلي آهي“ .مون کي چٽيءَ طرح ياد آهي ته 14،15 سال پهريائين اسان جي ڳوٺ ۾ هڪ نوجوان پنهنجي هڪ  دوست جي دڪان تي بنا ڪنهن اجرت جي ڪم ڪرڻ شروع ڪيو.ڌڻيءَ کي ڪابه دلچسپيءَ نه هئي پرهي نوجوان ان دڪان کي پنهنجي ڪاوشن سان هلائيندو رهيو،پرڌڻيءَ جي عدم دلچسپيءَ جي ڪري نيٺ اهو دڪان ڇهن مهينن ۾ ئي بند ٿي ويو.پوءِ ان نوجوان ان ڪم جي تجربي کان پوءِ همت ڪري پنهنجو هڪ ڀاڄي وڪڻڻ جو دڪان کوليو.اڄ هو اسان جي ڳوٺ جي ٻنهي بازارن جو وڏي ۾ وڏو سبزي فروش آهي.

دل جو سڪون

دل جو سڪون ڇا کي چئبو آهي؟ خوشي ۽ غم جي وچ ۾ اعتدال کي دل جو سڪون چئبو آهي.غم ته هونئن به ڏاڍي تڪليف پهچائيندو آهي،پرننڊ خوشيءَ ۾ به نه ايندي آهي.ٿورو گھڻو غم ۽ خوشيءَ زندگيءَ جو لازمي حصو آهن،جنهن سان واسطو هرانسان کي روزمره جي زندگيءَ ۾ پوندو رهندو آهي.پر خوشيءَ يا غم عام حالتن کان به وڌي وڃن ته اهي نفسياتي بيمارين جي شڪل به اختيارڪري ويندا آهن،ان لاءِ ميڊيڪل سائنس جي نفسيات جي شعبي ۾ باقائده بيمارين جا نالا به تجويز ڪيل آهن.ڪجھ پڙهيل لکيل ماڻهوءَ جيڪي انهن بيمارين جا نالا ڄاڻي وٺندا آهن، سي وري ڪنهن انسان جي اعتدال کان هٽيل روين کي ڏسي،انهن کي تن بيمارين سان منسوب ڪري ويهي رهندا آهن. اهو به سراسر غلط آهي،هر انسان ان معاملي ۾ ڏاڍوحساس هوندو آهي،تنهنڪري ان ڳاله کان به احتياط ڪرڻ جي ضرورت آهي.مذڪوره ڪيفيتن ۾ وڪوڙيل شخص کي ڪنهن بيماريءَ مان متاثر هجڻ جو تعين صرف هڪ ماهر نفسيات ئي ڪري سگھي ٿو. 

بي جوابي

بي جوابي

”بي جوابي خدائي صفت يا قطعه تعلق آهي ........دير آيد درست آيد انساني صفت آهي بس ان آسري پيا تڳون.“اها ڳاله ڪنهن دوست کي ميسيج ۾ لکندي لکندي بچي  ويس ،ڇو جو خدائي صفت چوڻ طنز ٿي ويندو،قطعه تعلق جي برداشت ڪونهي،دير آيد درست جي حد زندگي تائين آهي بس جيئڻ جو سٺو آسرو آهي ۽ جيڪڏهن اها ئي حقيقت آهي ته پوءِ پهريون ٻئي ڳالهيون بي معنيٰ آهن.وقت هر ڪنهن جو گذري ويندو،ڪجھ ڪم ٿيندا،ڪجھ ڪونه ٿيندا،ته ڪجھ وري اڌورا رهجي ويندا، بس! صرف انهن جي ڪري ته تعلق ناهن هوندا.
ڏک سک زندگي جو حصو آهن،ڪڏهن مسئلا پيدا ٿيندا ته ڪڏهن وري حل ٿيندا.دنيا ۾ انسان جي انسان سان تعلق ۾ ڪڏهن محبتون ته ڪڏهن ٽڪراءُ پيدا ٿيندا رهندا،جيئن چوندا آهن ته ٿانو گڏ هوندا ته پاڻ ۾ ضرور ٽڙڪندا.سو ٽڙڪن ڀلي پر ڀڄن نه.ٽڙڪن ڀلي پر خراشون نه اچن.ٽڪراءُ وقت ڪير زيادتي ڪري ته ان کان بچڻ جي ضرور ڪوشش ڪجي،پر ڪڏهن به صبر کي هٿان نه ڇڏجي،ڪنهن انسان تي انتقام جي باه ۾ ظلم نه ڪجي.
ڪڏهن به ڪنهن به انسان لاءِ تڪليف جي خواهش نه ڪجي ،ٻئي جي تڪليف مان ڪهڙو فائدو؟ٻئي جي لاءِ به سڪون جي خواهش ئي رکجي،ان ۾ به خود غرضي آهي، پر وري به چڱ غرضي آهي، ڇو ته ڄاڻون ٿا ته سڪون ڏيندڙ جڏهن ٻين جي لاءِ سڪون جي خواهش ڏسندو ته ضرور کيس به سڪون ڏيندو.